یکی از روشهای رایج و مقرونبهصرفه برای جایگزینی دندانهای از دست رفته، استفاده از پروتز متحرک است. این نوع پروتزها به دلیل قابلیت جابهجایی آسان، هزینه مناسب و روند درمان غیرتهاجمی، یکی از گزینههای محبوب برای بیماران و دندانپزشکان هستند. با این حال، پروتزهای متحرک نیز مانند هر روش درمانی دیگری در کنار مزایای خود، معایبی دارند که بایستی پیش از تصمیمگیری نهایی به دقت بررسی شوند. در ادامه به بررسی مزایا و معایب پروتز متحرک میپردازیم تا با آگاهی بیشتر، بهترین انتخاب را برای سلامت و زیبایی لبخند خود داشته باشید.
انواع پروتز دندان
پروتزهای دندانی به عنوان جایگزینی برای دندانهای از دست رفته طراحی میشوند و با هدف بهبود عملکرد، زیبایی و سلامت دهان مورد استفاده قرار میگیرند. پروتزهای دندان به دو نوع اصلی ثابت و متحرک تقسیم میشود که هر کدام ویژگیها، کاربردها و مزایای خاص خود را دارند:
پروتز ثابت
در بررسی مزایا و معایب پروتز متحرک و ثابت، پروتز ثابت به صورت دائمی در دهان قرار میگیرد و بیمار نمیتواند آن را خارج کند. این نوع پروتز روی پایه ایمپلنت نصب میشود و از ثبات و استحکام بالایی برخوردار است.
پروتز ثابت از نظر زیبایی و راحتی بسیار نزدیک به دندان طبیعی است و برای افرادی مناسب است که به دنبال یک راهحل دائمی و مقاوم برای جایگزینی دندانهای از دست رفته هستند. رایجترین انواع پروتز ثابت شامل روکش دندان، بریج دندانی و پروتز ثابت متکی بر ایمپلنت هستند.
پروتز متحرک
پروتز متحرک نوعی از پروتز دندانی است که فرد میتواند آن را به راحتی از دهان خارج کند و مجددا در جای خود قرار دهد. این نوع پروتز برای افرادی که امکان استفاده از پروتز ثابت یا ایمپلنت را ندارند، گزینهای مناسب و مقرونبهصرفه است. پروتزهای متحرک به چند دسته اصلی تقسیم میشوند:
پروتز کامل
در بررسی مزایا و معایب پروتز متحرک و سایر پروتزها، پروتز کامل یا دندان مصنوعی کامل برای افرادی کاربرد دارد که تمام دندانهای یک فک یا هر دو فک خود را از دست دادهاند. این پروتزها کل فک بالا یا پایین را پوشش میدهند و به کمک لثه یا گاهی چسب مخصوص یا مواد چسبنده در دهان ثابت میشوند.
پروتز جزئی یا پارسیل
پروتز جزئی زمانی مورد استفاده قرار میگیرد که فرد هنوز تعدادی از دندانهای طبیعی خود را دارد. در این حالت، پروتز با کمک قلابهای فلزی یا اتصالات خاص به دندانهای باقیمانده متصل میشود. این نوع پروتز علاوه بر حفظ عملکرد جویدن، از جابهجایی دندانهای طبیعی نیز جلوگیری میکند.
اوردنچر
در بررسی مزایا و معایب پروتز متحرک، اوردنچر نوع پیشرفتهای از پروتز متحرک است که بر پایه ایمپلنت یا ریشه دندانهای باقیمانده اجرا میشود. این روش باعث افزایش ثبات، راحتی و عملکرد بهتر پروتز در دهان میشود. اوردنچر گزینهای ایدهآل برای افرادی است که به دنبال ترکیبی از مزایای پروتز متحرک و ایمپلنت هستند.
مراحل ساخت و نصب پروتز متحرک
در بررسی ویژگیها، مزایا و معایب پروتز متحرک، فرآیند ساخت و نصب پروتز متحرک دندان نیازمند دقت، زمان و همکاری دقیق میان دندانپزشک، لابراتوار و بیمار است. هدف از این مراحل، تهیه پروتزی است که از نظر شکل، رنگ و اندازه با دندانها و ساختار دهان بیمار بیشترین هماهنگی را داشته باشد. مراحل اصلی ساخت و نصب پروتز متحرک به این صورت است:
- معاینه و ارزیابی اولیه: در اولین جلسه، دندانپزشک وضعیت دهان، لثهها و دندانهای باقیمانده را جهت اقدام برای درمانهای جانبی و تشخیص نوع پروتز مناسب بررسی میکند.
- قالبگیری از دهان: از فک بالا و پایین بیمار قالبگیری انجام میشود تا مدل دقیقی از ساختار دهان به دست آید. این قالبها مبنای طراحی و ساخت پروتز در لابراتوار دندانسازی هستند.
- طراحی و ساخت نمونه آزمایشی: پس از قالبگیری، یک نمونه مومی از پروتز ساخته میشود تا دندانپزشک و بیمار فرم، اندازه و رنگ دندانها را بررسی کنند. در این مرحله، اصلاحات لازم در نحوه قرارگیری دندانها و تناسب با فرم صورت انجام میشود تا نتیجه نهایی طبیعیتر باشد.
- ساخت پروتز نهایی: پروتز اصلی با استفاده از مواد مقاوم و زیستسازگار ساخته میشود. این پروتز مطابق با قالب دهان بیمار طراحی شده و آماده نصب است.
- تحویل و تنظیم پروتز: در جلسه نهایی، پروتز متحرک در دهان بیمار قرار میگیرد و دندانپزشک تناسب، راحتی و عملکرد آن را بررسی میکند. گاهی نیاز به چند جلسه تنظیم وجود دارد تا پروتز کاملا با فرم دهان و نحوه جویدن بیمار هماهنگ شود.
- آموزش مراقبت و نگهداری: پس از نصب، دندانپزشک نحوه تمیزکردن، نگهداری و استفاده صحیح از پروتز متحرک را به بیمار آموزش میدهد تا پروتز عمر طولانیتری داشته باشد.
ویژگی های پروتز متحرک دندان
طبق بررسی مزایا و معایب پروتز متحرک، پروتز متحرک دندان به گونهای طراحی میشود که علاوه بر بازگرداندن عملکرد طبیعی دهان، ظاهری زیبا و هماهنگ با فرم صورت ایجاد کند. مهمترین ویژگیهای این نوع پروتز عبارتاند از:
- ساختهشده از رزین آکریلیک سبک و مقاوم
- دندانهای مصنوعی از جنس آکریلیک یا سرامیک طبیعی
- طراحی اختصاصی براساس قالب دقیق دهان هر بیمار
- استفاده از قلابهای فلزی یا اتصالات دقیق برای فیکسشدن بهتر (نوع پارسیل)
- وزن سبک و طراحی نازک برای راحتی بیشتر هنگام استفاده
- رنگ رزین پایه هماهنگ با رنگ طبیعی لثه برای ظاهری طبیعیتر
- امکان تنظیم در صورت تغییر فرم لثه
- قابلیت تعمیر یا تعویض آسان در صورت آسیب یا فرسودگی
مزایای پروتز متحرک
طبق بررسی مزایا و معایب پروتز متحرک، پروتزهای متحرک برای افرادی که تعداد زیادی از دندانهای خود را از دست دادهاند یا امکان انجام درمانهای پیشرفتهتر را ندارند، گزینهای موثر و قابل اعتماد با مزایای فوقالعاده به شمار میآیند:
بازگرداندن عملکرد جویدن و گفتار
پروتز متحرک به بیمار کمک میکند تا بتواند غذا را بهتر بجود و واضحتر صحبت کند. با گذشت زمان و تمرین، استفاده از آن به امری طبیعی تبدیل میشود و فرد احساس راحتی بیشتری در هنگام صحبت یا غذاخوردن خواهد داشت.
بهبود زیبایی و ظاهر لبخند
یکی از مهمترین مزایای پروتز متحرک، اصلاح ظاهر لبها، گونهها و لبخند است. این پروتزها با پرکردن فضای خالی دندانهای از دسترفته، چهره را جوانتر و هماهنگتر نشان میدهند و باعث افزایش اعتمادبهنفس فرد در تعاملات اجتماعی میشوند.
روش غیرتهاجمی و بدون جراحی
براساس بررسی مزایا و معایب پروتز متحرک، خلاف ایمپلنت دندان، نصب پروتز متحرک نیاز به جراحی یا فرایندهای پیچیده ندارد. این ویژگی آن را به گزینهای مناسب برای افرادی تبدیل میکند که به دلیل شرایط جسمی یا هزینه، امکان انجام درمانهای جراحی را ندارند.
هزینه مناسب و مقرونبهصرفه
از نظر اقتصادی، پروتز متحرک یکی از کمهزینهترین روشها برای جایگزینی دندانهای از دسترفته است. با وجود قیمت پایینتر، این روش همچنان عملکرد قابلقبولی در زیبایی و کارایی دهان ارائه میدهد.
سهولت در تمیزکردن و نگهداری
به دلیل قابلیت خارجکردن پروتز از دهان تمیزکردن آن بسیار آسان است. بیمار میتواند به راحتی پروتز را شستوشو دهد و از تجمع باکتری یا بوی نامطبوع جلوگیری کند.
ساخت و آمادهسازی سریع
براساس بررسی مزایا و معایب پروتز متحرک، در شرایط طبیعی، فرآیند ساخت و آمادهسازی پروتز متحرک زمانبر نیست و در مقایسه با درمانهایی مانند ایمپلنت، مدتزمان کوتاهتری برای تحویل نهایی نیاز دارد. این موضوع برای بیمارانی که به دنبال جایگزین فوری دندان هستند، مزیت بزرگی محسوب میشود.
قابلیت تنظیم یا تعویض آسان
در صورت تغییر شکل لثهها یا آسیب به پروتز، میتوان آن را بهراحتی تنظیم، تعمیر یا تعویض کرد. این انعطافپذیری موجب افزایش طول عمر و صرفهجویی در هزینههای آینده میشود.
معایب پروتز متحرک دندان
پروتز متحرک دندان مانند هر روش درمانی دیگر، بدون نقص نیست. آشنایی با محدودیتها و معایب این نوع پروتز به بیمار کمک میکند تا تصمیم آگاهانهتری بگیرد و با انتظارات واقعبینانهتری وارد روند درمان شود:
نیاز به زمان برای عادتکردن
در روزها یا هفتههای ابتدایی استفاده از پروتز متحرک، ممکن است احساس ناراحتی، فشار یا سنگینی در دهان وجود داشته باشد. همچنین برخی بیماران در ابتدای کار دچار مشکل در صحبتکردن یا جویدن میشوند؛ اما اغلب با گذشت زمان و انجام تنظیمهای لازم، این مشکلات برطرف میشوند.
احتمال لغزش یا جابهجایی در دهان
از آن جا که پروتز متحرک به لثهها تکیه دارد و به دندانها یا استخوان فک متصل نیست، در برخی موارد ممکن است هنگام خوردن یا صحبتکردن کمی حرکت کند یا از جای خود بلغزد. استفاده از چسب مخصوص پروتز یا طراحی دقیقتر میتواند این مشکل را تا حد زیادی کاهش دهد.
کاهش حس طبیعی هنگام غذاخوردن
در بررسی مزایا و معایب پروتز متحرک، پروتز متحرک هیچگاه احساس طبیعی دندان واقعی را بهطور کامل بازسازی نمیکند. وجود پایه آکریلیک بین لثه و غذا، ممکن است باعث کاهش حس فشار و طعم غذا شود و در ابتدا تا حدودی برای بیمار آزاردهنده باشد.
احتمال تحریک و زخم لثه
در صورتی که پروتز به درستی روی لثهها فیت نشده باشد یا بهمرور زمان ساختار دهان تغییر کند، ممکن است باعث التهاب، زخم یا حساسیت لثهها شود. تنظیمهای دورهای توسط دندانپزشک برای جلوگیری از این مشکلات ضروری است.
نیاز به مراقبت و نگهداری منظم
پروتزهای متحرک باید روزانه تمیز و ضدعفونی شوند تا از تجمع باکتری، بوی بد دهان و تغییر رنگ جلوگیری شود. همچنین باید هنگام خواب از دهان خارج شوند تا لثهها استراحت کنند. این موارد ممکن است برای برخی افراد ناخوشایند باشد.
عمر مفید محدود
به دلیل تغییر شکل طبیعی استخوان فک و لثهها در طول زمان، پروتز متحرک معمولا هر ۵ تا ۸ سال نیاز به تعویض یا تنظیم مجدد دارد. این موضوع در بلندمدت هزینه و مراجعات بیشتری به دندانپزشک ایجاد میکند.
مزایا و معایب پروتز دندان؛ چه کسانی به دندان مصنوعی متحرک نیاز دارند؟
طبق مقایسه مزایا و معایب پروتز متحرک، دندان مصنوعی متحرک یا پروتز متحرک یکی از بهترین گزینهها برای افرادی است که به هر دلیل بخشی یا تمام دندانهای خود را از دست دادهاند و به دنبال روشی سریع، مقرونبهصرفه و بدون جراحی برای جایگزینی آنها هستند. انتخاب این نوع پروتز به شرایط دهان، سلامت عمومی بدن و بودجه بیمار بستگی دارد. گروههایی که به دندان مصنوعی متحرک نیاز دارند:
افرادی که چند یا تمام دندانهای خود را از دست دادهاند
در بررسی کاندیدای مناسب، مزایا و معایب پروتز متحرک، افرادی که در اثر پوسیدگی شدید، بیماری لثه یا ضربه تعدادی از دندانهای خود را از دست دادهاند، میتوانند با استفاده از پروتز کامل یا جزئی (پارسیل) عملکرد طبیعی دهان و زیبایی لبخند خود را بازگردانند.
کسانی که امکان انجام ایمپلنت ندارند
برخی بیماران به دلیل کاهش تراکم استخوان فک، مشکلات سیستمیک مانند دیابت کنترلنشده یا مصرف داروهای خاص، نمیتوانند تحت درمان ایمپلنت قرار گیرند. در این موارد، پروتز متحرک جایگزینی ایمن و مناسب است که بدون نیاز به جراحی میتواند فضای خالی دندانها را پر کند.
افرادی که به دنبال درمان موقت هستند
گاهی بیماران پس از کشیدن دندان یا پیش از انجام ایمپلنت نیاز به یک راهحل موقت برای حفظ زیبایی لبخند دارند. در چنین شرایطی، استفاده از دندان مصنوعی متحرک موقت گزینهای ایدهآل و مقرونبهصرفه محسوب میشود.
سالمندان
در مقایسه مزایا و معایب پروتز متحرک برای سالمندان، میتوان گفت که در سنین بالا، به دلیل تحلیل استخوان فک و از دسترفتن دندانهای طبیعی، بسیاری از افراد به پروتز کامل متحرک نیاز پیدا میکنند. این روش علاوه بر کمک به جویدن بهتر غذا، به حفظ فرم چهره و جلوگیری از افتادگی عضلات صورت کمک میکند.
افرادی که به دنبال گزینهای اقتصادی هستند
پروتز متحرک نسبت به ایمپلنت یا بریج، هزینه بسیار کمتری دارد و بخش زیادی از کارایی دندانهای طبیعی را بازمیگرداند.
مقایسه پروتز ثابت و پروتز متحرک
انتخاب بین پروتز ثابت و پروتز متحرک یکی از تصمیمهای مهم در درمان دندانهای از دست رفته است. هر دو روش با هدف بازگرداندن عملکرد طبیعی دهان، زیبایی لبخند و بهبود کیفیت زندگی طراحی شدهاند، اما تفاوتهایی در نحوه نصب، ماندگاری، هزینه و میزان راحتی دارند:
نحوه قرارگیری در دهان
طبق مقایسه مزایا و معایب پروتز متحرک و ثابت، پروتز ثابت بهصورت دائمی روی دندانهای پایه یا ایمپلنتها نصب میشود و بیمار نمیتواند آن را خارج کند؛ اما پروتز متحرک قابلیت خارجشدن از دهان را دارد و بیمار میتواند آن را برای تمیزکردن یا استراحت لثهها جدا کند.
ثبات و راحتی
پروتز ثابت ثبات بسیار بالایی دارد و هنگام صحبت یا غذاخوردن هیچ حرکتی ندارد؛ اما پروتز متحرک ممکن است در برخی موارد کمی جابهجا شود. با این وجود، نسخههای جدید مانند اوردنچر متکی بر ایمپلنت ثبات بسیار بهتری دارند.
ظاهر و حس طبیعی
یکی دیگر از نکات مهم در بررسی مزایا و معایب پروتز متحرک این است که پروتز ثابت از نظر ظاهر و عملکرد، بیشترین شباهت را به دندان طبیعی دارد و حس طبیعیتری هنگام جویدن ایجاد میکند. پروتز متحرک نیز از نظر ظاهری بسیار طبیعیتر از گذشته ساخته میشود؛ اما هنوز هم ممکن است احساس متفاوتی نسبت به دندانهای واقعی داشته باشد.
نیاز به جراحی
در صورتی که پروتز ثابت روی ایمپلنت نصب شود، نیاز به جراحی دارد؛ اما پروتز متحرک بدون جراحی و تنها با قالبگیری از دهان ساخته میشود. به همین دلیل گزینهای مناسب برای افراد با شرایط خاص پزشکی است.
هزینه درمان
پروتز ثابت به ویژه اگر متکی بر ایمپلنت باشد، هزینه بالاتری دارد؛ اما پروتز متحرک گزینهای مقرونبهصرفهتر است و معمولا برای افراد با بودجه محدود انتخاب میشود.
طول عمر و دوام
در بررسی مزایا و معایب پروتز متحرک و ثابت، در صورت مراقبت مناسب از پروتز ثابت، دوام بسیار بالایی خواهد داشت و تا دهها سال و حتی مادامالعمر ماندگار خواهد بود؛ اما پروتز متحرک معمولا هر چند سال نیاز به تنظیم، ترمیم یا تعویض دارد؛ زیرا لثهها و استخوان فک به مرور تغییر شکل میدهند.
مراقبت و نگهداری
تمیزکردن پروتز ثابت مانند دندان طبیعی با مسواک و نخ دندان انجام میشود؛ اما پروتز متحرک بایستی هر روز از دهان خارج شده و با محلول مخصوص تمیز شود تا از تجمع باکتری جلوگیری شود.
قیمت پروتز متحرک دندان
قیمت پروتز متحرک دندان بسته به شرایط هر بیمار متفاوت است و پس از معاینه و بررسی دقیق توسط دندانپزشک تعیین میشود. این تفاوت قیمت به عوامل مختلفی از جمله نوع پروتز، مواد بهکاررفته، تعداد دندانهای جایگزین و پیچیدگی ساخت آن بستگی دارد. برخی از مهمترین عوامل موثر بر هزینه پروتز متحرک عبارتاند از:
- نوع پروتز (کامل، جزئی یا اوردنچر)
- جنس مواد مورد استفاده در ساخت پروتز
- وضعیت لثهها و استخوان فک بیمار
- نیاز به درمانهای اولیه مانند ترمیم یا کشیدن دندانهای باقیمانده
- تجربه و تخصص دندانپزشک و کیفیت لابراتوار ساخت پروتز
برای اطلاع دقیق از هزینهها و مزایا و معایب پروتز متحرک، میتوانید به صفحه قیمت ایمپلنت دندان در تهران مراجعه کنید یا با کلینیک ما تماس بگیرید تا ضمن آگاهی از هزینه ساخت پروتز متحرک، از جلسه مشاوره تخصصی رایگان نیز بهرهمند شوید.
کاشت پروتز متحرک و ثابت در کلینیک دندانپزشکی موریتا
در کلینیک دندانپزشکی موریتا، خدمات تخصصی کاشت پروتز متحرک، پروتز ثابت و ایمپلنت دندان با بالاترین سطح کیفیت و با استفاده از جدیدترین متدهای روز دنیا انجام میشود. تمامی مراحل درمان توسط متخصصان باتجربه پروتز و ایمپلنت دندان انجام میگیرد تا نتیجهای طبیعی، بادوام و کاملا متناسب با فرم دهان و چهرهی شما حاصل شود.
ما در کلینیک موریتا علاوه بر کیفیت بالا و استفاده از مواد اولیه درجه یک، برای رفاه حال بیماران، شرایط پرداخت اقساطی متنوع در نظر گرفتهایم تا همه افراد در سراسر ایران بتوانند با خیالی آسوده از خدمات تخصصی دندانپزشکی بهرهمند شوند. اگر قصد دارید جایگزینی مطمئن، زیبا و ماندگار برای دندانهای از دست رفته خود انتخاب کنید، کافی است با ما تماس بگیرید و از مشاوره تخصصی رایگان بهرهمند شوید.
سوالات متداول
پروتز متحرک دندان چیست و چه کاربردی دارد؟ پروتز متحرک نوعی دندان مصنوعی است که میتوان آن را از دهان خارج کرد و مجددا در جای خود قرار داد. این پروتز برای جایگزینی یک یا چند دندان از دست رفته و بازگرداندن عملکرد جویدن و زیبایی لبخند طراحی شده است.
مزایای استفاده از پروتز متحرک چیست؟ در بررسی مزایا و معایب پروتز متحرک، مزایای متعددی از جمله بازگرداندن توانایی جویدن و صحبت کردن، بهبود ظاهر لبخند، مقرونبهصرفه بودن، امکان خارج کردن برای تمیز کردن، و آمادهسازی سریع نسبت به روشهای دائمی مانند ایمپلنت دارد.
معایب پروتز متحرک کداماند؟ از معایب آن میتوان به نیاز به عادت کردن اولیه، احتمال لغزش پروتز در دهان، کاهش حس طبیعی هنگام جویدن، احتمال تحریک لثه، نیاز به مراقبت منظم و عمر مفید محدود اشاره کرد.
چه کسانی میتوانند از پروتز متحرک استفاده کنند؟ این پروتز برای افرادی مناسب است که یک یا چند دندان خود را از دست دادهاند، امکان انجام ایمپلنت ندارند، به دنبال درمان موقت هستند، سالمند هستند یا بودجه محدودی برای جایگزینی دندان دارند.
تفاوت پروتز ثابت و پروتز متحرک چیست؟ طبق بررسی مزایا و معایب پروتز متحرک و ثابت، پروتز ثابت بهصورت دائمی روی دندانها یا ایمپلنت نصب میشود و ثبات و حس طبیعی بالاتری دارد، اما هزینه و نیاز به جراحی بالاتری دارد. پروتز متحرک قابل خارج کردن است، مقرونبهصرفهتر است و بدون جراحی انجام میشود؛ اما ممکن است کمی حرکت کند و نیاز به تنظیم دورهای داشته باشد.